ایبان Iban نام قبیله ای کهن است که در شرق مالزی ( صباح و ساراواک ) ، برونئی و اندونزی به طول تاریخ زندگی کرده اند. به لحاظ نژادی این قبیله آسایی به حساب می آید و اختلاط چندانی با اقوام دیگر نداشته اند. علت این بکر ماندن موقعیت طبیعی زندگی در جزایر پوشیده از جنگل های صعب العبور استوایی می باشد. ایبانها مردمی با فرهنگ غنی و قدیمی می باشند.
مذهب آنها تا چند قرن پیش انیمیست Animist بوده است این مذهب اعتقاد به وجود روح در حیوانات گیاهان و اشیا گوناگون دارد و تعامل با ارواح اجزا تشکیل دهنده این مذهب بسیار کهن می باشد. انسان شناس انگلیسی " سر برنارد برونت تیلور " در مورد انیمیسم می گوید هرچند با خصوصیاتی که در غرب برای یک مذهب قائل هستند نمی توان انیمیسم را دین نامید اما عناصر انیمیستی را می توان از پایه های بنیادی سایر مذاهب دانست به این ترتیب انیمیسم فرم تکامل نیافته مذاهب جدید تر است. امروزه اکثر ایبان ها مسیحی و عده ای نیز مسلمان می باشند.
یکی از مهمترین خصوصیات زندگی ایبانها ساخت خانه هایی دراز که از عرض به هم چسبیده اند می باشد. فرض کنید که در یک کوچه خانه هایی که در کنار یکدیگر قرار گرفته اند در های ورودی مختلفی داشته باشند اما میان خانه ها نیز در هایی باشد که برای رفتن از یک خانه به خانه دیگر نیازی به استفاده از در اصلی نباشد. چنین خانه هایی هنوز هم مرسوم است و حتی ایبان های شهر نشین برای انجام مراسم فرهنگی و تعطیلات به چنین خانه هایی می روند. زندگی در خانه های دراز Longhouse خصوصیتهای جالبی از همیاری اجتماعی و تقارب خانوادگی برای ایبان ها به همراه داشته است برخی انسان شناس ها زندگی در این خانه های دراز را فرمی از زندگی در کمون های اولیه می دانند.
ایبانها شکارچیان ماهری بوده اند و در جنگاوری نیز شهرت داشته اند. برای شکار از نوعی تفنگ بادی ساخته شده ا ز بامبو که دارت سمی را با استفاده از دمیدن شدید در بامبو به سوی هدف پرتاب می کند استفاده می کردند. همچنین استفاده از دام و نیزه نیز برای شکار و ماهیگیری رایج بوده است. شکار سر قبل از دوره استعمار شایع بوده است و تا اوایل قرن بیستم نیز انجام می شده اما امروزه این رسم از بین رفته است.علت شکار سر جنگ و انتقام جویی نبوده است بلکه کشتن فرد جدا کردن سر و نگهداری جمجمه او عادتی مذهبی بوده است و انجام آن به کثرت هم نبوده و معمولاً در مقطعی از زندگی یک مرد وی باید یک سر را شکار می کرده است این رسم در نقاط دیگری از دنیا نظیر ویتنام، ژاپن، آفریقا و اروپای قبل از مسیحیت وجود داشته است علت اصلی الغای این رسم نیز ورود استعمار به نقاط بدوی ذکر شده است. امروزه نیز در بعضی مذاهب عادات و اعمال وحشیانه ای وجود دارند. امروزه نیز اگر به خانه ایبان ها بروید می توانید جمجمه هایی را که پدرانشان شکار کرده اند ببینید.
غذای ایبان ها شامل میوه جات جنگلی، نیشکر، حیوانات شکار شده نظیر آهو و سوسمار و ماهی بوده است اما اصلی ترین غذای آنها برنج بوده است این نشان می دهد که ایبانها به مرحله کشاورزی رسیده اند اما شاهدی وجود دارد که نشان می دهد ایبان ها حداقل در کشت برنج در دنیا پیشرو بوده اند. واژه انگلیسی Paddy به معنای شالیزار که در زبانهای دیگری نیز با تلفظ مشابه رایج است داری ریشه ایبانی است و در زبان مالایی نیز با دیکته Padi نوشته می شود.
موسیقی و رقص نیز در فرهنگ ایبان ها نقش مهمی داشته است و ایبان ها عمدتاً از سازهای کوبه ای استفاده می کرده اند.
برای شنیدن زبان و موسیقی ایبان ها می توانید به این سایت مراجعه کنید.
اطلاعات ویکی پدیا در مورد ایبان ها
تصاویر جستجوی گوگل از کلمه ایبان را حتماً ببینید
تصاویر زیر از نشنال ژئوگرافی می باشد:
|