|
دوشیزگان قسم خورده
|
سنت دیرینه "دوشیزگان سوگند خورده" در کشور آلبانی دارد به دست فراموشی سپرده می شود. درنه مارکجونی (DRENE Markgjoni) 12 سال را در کمپ کار سخت به جبران تنبیه نامزدش به جرم اقدام علیه رژیم آلبانی که از سرکوبگرترین و انزواطلب ترین رژیمهای جهان به شمار می رود گذرانده است. او قسم می خورد که برای کس دیگری دوباره چنین رنجی را تحمل نخواهد کرد. وی عهد کرده که دیگر تا زنده است هرگز ازدواج نکند و هویت خود را به عنوان یک مرد اعلام کرده است. درنه مارکجونی پس از گذراندن 12 سال در کمپ کار اجباری به جرم اقدام نامزدش علیه رژیم حاکم آلبانی هویت خود را به عنوان یک مرد اعلام داشته است
این اتفاق شش دهه پیش به وقوع پیوسته است. وی که اکنون 85 سال دارد با موهای سفید کوتاهش پیراهن مردانه و شلوار تیره به تن دارد و دست بازدیدکنندگان را مردانه می فشارد. طرز راه رفتن و حرکات مطمئنش و همه چیز مربوط به او همگی مردانه است. فقط صدایش که نرم و زنانه است هویت وی را به عنوان آخرین دوشیزه سوگند خورده در آلبانی آشکار می کند، زنانی که مانند مردان لباس می پوشند و رفتار می کنند. وی می گوید: "من با این شیوه خوشحال ترم. اصلا از این کارم متاسف نیستم، حتی به اندازه یک سر سوزن." بی بازگشت به گذشته در این جامعه به شدت مردسالار، جایی که زنان برای قرنها هیچ ارج و منزلتی نداشته اند، دوشیزگان سوگند خورده از همان حقوق و احترام مردان برخوردارند. آنها می توانند ارث ببرند، برای زندگی کار کنند و عضو شورای دهکده شوند البته بدون داشتن حق رأی. کامیل استما (Qamile Stema) در حال نشاد پپت دادن تصاویر اعضای خانواده در خانه اش در بارکانش (Barkanesh) روستایی نزدیک شهر شمالی کروجه (Kruje). استما که کوچکترین فرزند خانواده بوده است از آخرین دوشیزگان سوگند خورده آلبانی به شمار می رود.
این امتیاز به قیمت زیادی به دست آمده است. آنها سوگند تجرد خورده اند و هیچگاه نباید ارتباط جنسی داشته باشند. و هیچگاه نیز نمی توانند دوباره یک زن شوند. آمار رسمی از تعداد این دوشیزگان وجود ندارد ولی آنتونیا یانگ (Antonia Young) پژوهشگری در دانشگاه بردفورد (Bradford) انگلستان که این رسم را بیش از ده سال مورد مطالعه قرار داده است می گوید که تعداد دوشیزگان سوگند خورده آلبانی در اوایل دهه 1990 حدود 100 نفر بوده است. این تعداد با مرگ این زنان و این رسم به طور حتم امروزه بسیار کمتر شده است. انتخاب این نوع از زندگی می تواند به دلایل عملی مانند مرگ بزرگ خانواده بدون بازمانده ذکور باشد یا ممکن است به دلایل احساسی صورت بگیرد مثلا زن نخواهد با مردی که برای او درنظر گرفته شده ازدواج کند. در کشور آلبانی علی الخصوص در مناطق فقیر شمالی برای یک زن پذیرفتنی نبوده است که مجرد باشد و تنها زندگی کند. ولی با تبدیل شدن به یک مرد مارکجونی آزاد شده است. او توانسته که بجای ماندن در آشپزخانه برای گذران زندگی خود کار کند و با مردان غذا بخورد و بنوشد. او همچنین توانسته دو کار را که زنان سنتی آلبانی امکان انجام آن را ندارند انجام دهد: سیگار بکشد و ساعت به دست ببندد. او می گوید که در کارگاه نجاری و مزرعه و در زمان جوانی در مشاغل ساختمانی کار کرده است، جایی که او با افتخار از بلند کردن بلوک های سیمانی با قدرتی به اندازه دو مرد یاد می کند. مارکجونی هنور کار می کند و البته شغل فعلی وی کمتر به قوای بدنی نیاز دارد. او اکنون برای کلیسای کاتولیکش در شهر شمالی اشکودرا (Shkodra) تسبیح می سازد. وی می گوید: "من از طرف مردم و خانواده ام مورد احترام بیشتری بوده ام." بی هیچ حقوقی رسم دوشیزگان سوگند خورده از قانون (Kanun) ریشه می گیرد، قوانین قرون وسطایی که به شکل شفاهی برای نسلها اعلام شده اند پیش از آنکه در قرن بیستم مدون شوند. این رسم ورای مذهب است چراکه دوشیزگان سوگند خورده در میان اکثریت جامعه مسلمان و همچنین اقلیت کاتولیک و ارتدکس به چشم می خورند. در جامعه مردسالار آلبانی، زن عملا هیچ حقوقی نداشته است. قانون (Kanun) می گوید: "زن مانند یک کالاست و تا آن زمان که در خانه شوهرش هست می تواند زندگی کند." زن نمی توانسته ارث ببرد و کارش محدود به امورات بچه ها و کارهای خانه بوده است. مردم شناسان تاکید می کنند که رسم دوشیزگان سوگند خورده با تاکیدشان بر تجرد چیزی مانند همجنس گرایی نیست که تا دهه 1990 در آلبانی قانونی نبوده است. آقای یانگ می گوید: "این کار در انتهای دیگر طیف قرار دارد. از یک طرف دوشیزگان سوگند خورده مردسالاری را تقویت می کنند چرا که آنها این حس را که این زن می تواند مانند مرد باشد چرا که مردی در قالب او است تقویت می کنند." از سوی دیگر آقای یانگ اشاره می کند: "برای زنی که تمایلات همجنس گرایانه دارد این کار بسیار ناممکن است." به طور سنتی این تصمیم به دلایل اجتماعی مانند نبود مردان کافی در خانواده صورت می گرفته است ولی این اواخر به شکل عملی انتخابی از سوی زنان انجام شده است. بی هیچ پرسشی دیانا راکیپی (Diana Rakipi) نگهبان کلینیک شهر ساحلی دورس (Durres) با صدایی بسیار نا آرام و سینه ای سپر کرده توضیح می دهد که همیشه ظاهری مردانه داشته است. راکیپی 54 ساله هیچگاه احساسی مانند دختران نداشته است. در ساعت استراحتش می گوید: "من هیچ وقت دامن نپوشیده ام. هیچ کس مرا مجبور به این کار نکرده است و اجباری در آنچه که می پوشم نداشته ام. خودم آن را انتخاب کرده ام." او می گوید که خانواده مسیحی ارتودکسش تصمیم وی را محترم شمرده اند و او همیشه از احترام فامیل و اجتماعش برخوردار بوده است. هیچ کس در حق وی برای کار و زندگی به طریقی که خود انتخاب می کند تردید نداشته است. او می گوید: "کسی جرأت ندارد که از من بپرسد که چرا ازدواج نمی کنم. من در خانواده ام بهترینم." به گفته آفردیتا انوزی (Aferdita Onuzi) پرفسور موسسه تحقیقات فرهنگی و مردم شناسی تیرانا (Tirana)، اینها آخرین نسل از دوشیزگان سوگند خورده اند. امروزه در کشور آلبانی زنان به مجلس و کابینه راه می یابند و وارد نیروی پلیس می شوند. بی هیچ افسوس وقتی که کامیللا استما کودکی بیش نبود، در بارکانش، دهکده ای در میان کوه ها و برفراز شهر شمالی کروجه، دو دوشیزه سوگند خورده وجود داشتند. استما کوچکترین در میان نه دختر، پس از ازدواج سه خواهر بزرگترش که زنده مانده بودند تصمصم گرفت که پیش مادر بماند و از وی مراقبت کند. اکنون که 88 سال دارد، شلوار گشادی به پا کرده، کت سیاهی روی پیراهنش به تن دارد، کلاه سنتی پشمی مخصوص مردان مسلمان شمال آلبانی را به سر گذاشته است و آخرین دوشیزه سوگند خورده بارکانش محسوب می شود. او می گوید اگر چه زندگی تنها تری داشته ولی در عوض آزادتر بوده است. او می گوید: ""من با مردان دیگر صحبت کرده ام، سفر کرده ام و حتی سربه سر زنان گذاشته ام. حتی موقع رقص مانند مردان رقصیده ام." او همیشه مورد احترام خانواده اش بوده و اصلا احساس پشیمانی نمی کند. "من تصمیم گرفتم که هیچ گاه ازدواج نکنم و شکایتی ندارم. خصوصا امروزه همه سالمندان تنها هستند." "من تنها هستم. شکایتی ندارم. زوج ها هم که بچه هایشان می روند تنها می شوند و با من فرقی ندارند."
|
|
منبع :
|
ایران مالزی برگردان از استار
|
|
تاريخ انتشار :
|
شنبه 11 آبان 1387 ساعت 2:20 بعد از ظهر
|
|
تعداد بازديد :
|
581
|